این بار لاغرها بخونن!(2)

در مطلب پیش رو که مصاحبه ایه با دکتر مجید حاجی فرجی، متخصص تغذیه و رئیس انستیتو تحقیقات تغذیه کشور، درباره راهکارهای مناسب در برخورد با افراد لاغر، رژیم غذایی مناسب و مشکلات خوردنی که منتهی به کاهش وزن شدید در افراد می شه، توضیحاتی ارائه شده. با ما همراه باشین…

تبیان: واسه آدمایی که مریضی ندارن و فقط کم وزن هستن، چیکار باید کرد؟

حال دو موضوع اینجا مطرح می شه: یکی این که خونواده ها با این افراد چه برخوردی دارن؟ و دوم این که خود این فرد چه برخوردی با خودش داره؟

این مسائل به دنبال خود عواقبی رو به همراه دارن :

الف) مشکلات روحی روانی: این موضوع در اثر برخورد ناجور خونواده بارها دچار شدید شدن می شه، مثلا همیشه میگن تو لاغری و جلوی بقیه تکرار می شه، فرد دپرس می شه و سیکل معیوبی ایجاد می شه.

ب) تصویر غلط ذهنی که فرد از خودش می سازه، وجدانش ناراحته که به چه دلیل لاغره و یا خودشو مریض می دونه. یا اینکه در اثر برخوردهایی که به اثر دور و بریا انجام شده، رفتاری در جهت مقابله با رفتار دور و بریا پیش میگیره و باز مسأله شدید شدن می شه. در این جور موارد حتماً یه مشاوره روانشناس باید به این افراد کمک کنه یا خود کارشناسان تغذیه می تونن به اینا کمک کنن.

دریافت کم کلسیم به همراه کمبود ویتامین D که متأسفانه در جامعه ما حدود 80 تا درصد هستش موجب افزایش احتمال ابتلای آدما به پوکی استخون می شه

بهترین کاری که میشه واسه اینا کرد اینه که بهش آموزش بدیم که اینا مریض نیستن، غذا کم می خوره خوب ساختار ژنتیکی اش اینه ما دیگه اینا رو مریض حساب نمی کنیم، حتی اگه روی BMI 18 یا 5/18 هم باشن. اینا به مرور اصلاح می شن. اونایی هم که مریض هستن و BMI شون زیر 18 هستش هم که در قسمت قبل ذکر شد که باید از راهش وارد شیم.

خیلی از نوجوانانی که به صورت ژنتیکی و ساختاری لاغرند بعد از سن بلوغ و بعد از 17 تا 18 سالگی شروع می کنن به وزن گیری، پس اصلاً جای نگرانی نداره. خیلی از اینا تا سن 17 تا 18 هم ممکنه بسیار لاغر باشن و بعد متناسب شن اما آثار سوء حرفای دور و بریا بسیار آسیب زننده است. در رفتار با این افراد باید تلاش کرد در این مدت فقط مواد مغذی رو در اختیارشون قرار داد بعد از یه سنی درست می شن. تازه نگرانی ای که هست اینه که ممکنه به اصطلاح از اون طرف بام بیفته، چون اینا شروع می کنن به چاق شدن.

 

تبیان: خوب، این نکات مربوط می شد به افراد سالم لاغر، اونایی که بیمارند، چه طور؟

ما یه مریضی داریم به نام eating disorder یا مشکلات خوردن. این واقعاً یه بیماریه. علتش هم اکثراً مسائل روان شناختیه، که می تونه ژنتیک، رفتار خونواده و مریضیای مقطعی اینا رو شدید شدن کنه و یا بروز دهد و متأسفانه در جامعه ما رو به رشده.

مشکلات خوردن دو نوع کلی و یه نوع که کمتر به اون توجه می شه، داره:

1) Anorexia nervosa یا بی اشتهایی عصبی که افراد بسیار لاغرند، اما غذا هم نمی خورن. اشتها ندارن، رنگ پریده ان، اما خیلی وزن شون نسبت به قدشون زیر نرمال نیس. مشکلی که اتفاق میفته اینه که اینا غذا نمی خورن و کم کم به حالت مریضی می رسن. خوب اینا خیلی بداخلاق می شن. عصبی و تندخو می شن، همیشه خودشون رو وزن می کنن چون فکر می کنن چاق هستن. اینا اگه کم وزن نباشن روی خط مرز کم وزنی هستن اما بازم میخوان لاغر شن. با بررسیا متوجه مشکل در اینا میشیم.

اصلا ما پودرهایی که مخصوصا در باشگاه ها، در سالنا یا به صورت خانوادگی زبون به زبون نقل می شه رو پیشنهاد نمی کنیم

2) Bulimia یا پرخوری. اینا در اثر مسایل روانی و عصبی خیلی پرخوری می کنن و وقتی خیلی زیاد خوردند، دچار عذاب وجدان می شن و تلاش می کنن به شکلی این پرخوری رو جبران کنن. از جمله استفراغای از قصد، یا به کار گیری داروهای laxative یا ملیّن، یا مراجعه می کنن به داروهای گیاهی و داروهایی که تبلیغ می شن واسه این موضوع و یا حتی راه های خطرناک تر، و وقتی دچار اسهال، استفراغ و … می شن تموم موادی که خوردند از دست میره و اینا هم ممکنه دچار کم وزنی شدید شن. یعنی هر دوی اینا از دو جهت دچار لاغری می شن.

3- persia eating disorder: اینا هیچ علامتی ندارن. خودشون و خونواده شون هم نمی دونن که اینا مشکل دارن، پس هیچ کاری واسه شون انجام نمی شه، در واقع به مرور شروع می کنن شدید شدن علائم رو در خودشون ایجاد کردن. اینطوری که تلاش می کنن غذاهای خاصی رو نخورن فکر می کنن داره رژیم می گیرن، وقتی عصبانی می شن شروع می کنن به پرخوری کردن با شکلات و مواد قندی؛ وقتی بدخلق می شن پشت پا میزنن به غذای خونواده و گوشه گیری می کنن. در این حالت باید خونواده متوجه باشه تا جلویش گرفته شه.

اینا مستعد دچار شدن به اون دو مریضی هستن. اینا هم گروهی از کم وزنامون هستن که دچار مریضی روان شناختی هستن.

تبیان: راه های درمان در این افراد چیجوریه؟

* راه های درمانی روان شناختی

* کمک خونواده ها

* به اونا آموزش بدیم تا قد و وزن خودشون رو درست ببینن.

* بعضی وقتا نیاز داریم که در شرایطی که دچار پرخوری هستن، غذاهای کم کالری تری رو جانشین غذاهای پرکالری تر کنیم تا اون احساس پرکالری و اضافه وزن رو که پیدا می کنن (حتی گاه گاه به صورت فیزیکی هم پیدا می کنن و بعد برمی گردن) جلویش گرفته می شه.

* در کنار اینا از مکملا استفاده کنیم که مواد مغذی مورد نیازشون مخصوصا املاح به کفایت به بدن شون برسه.

متأسفانه به دلیل تقلیدهای کورکورانه از مدلا و تصاویر ماهواره این مشکلات در جامعه بالا رفته.

 

تبیان: رژیم غذایی مناسب واسه این افراد چیه؟

اگه لاغرهای ما مریض باشن یعنی BMI شون زیر حد نرمال باشه. واسه اینا رژیمایی تجویز می شه. معمولاً کالری رژیما رو کمی بالا در نظر می گیریم اما تلاش می کنیم خیلی درصدهای محدوده طبیعی گروه های تأمین کننده انرژی مانند کربوهیدرات و چربی و پروتئین رو تغییر ندیم؛ چون یه) الگو رو تغییر میده، عادت بوجود میاره، بدن رو دچار مشکل می کنیم. دو) دلیل می شه آدمایی که دچار مریضی همراه مثل دیابت یا چربی خون بالا هستن ،مشکل شون دوبرابر شه. پس باید بعد از بررسی بالینی و پاراکلینیکی این آدما که تشخیص بدیم عامل لاغری شون چه س شروع کنیم با در نظر گرفتن نیازشون، رژیم غذایی مناسب رو تجویز کنیم.

* درصد چربی رو بعضی وقتا در بعضی شرایط تا 35 و تا 40% میشه زیاد کرد اما نوع چربیا مهمه تلاش کنیم از مغزها استفاده کنیم، از روغنای مایع بدون ترانس یا کم ترانس استفاده کنیم.

* از گروه پروتئینا (اینا معمولاً نسبت به مصرف گوشتا بدقلق هستن) شروع کنیم به معرفی جانشینای مناسب گوشت با طبخای متفاوت. اگه در عمل رعایت نمی کنن از پروتئینای دیگری مثل شیر، تخم مرغ، پنیر، پروتئینای گیاهی واسه شون استفاده کنیم و بعد به مرور اینا رو عادت بدیم به مصرف جور واجور پروتئینا.

ولی اگه بخوایم به صورت موضعی مثلاً رژیمی بدیم که بازوان اینا چاق تر شه خیر هم اینکه چیزی واقعاً تبلیغ بی موردیه که گاه هاً بعضی جاها ادعا می شه و متأسفانه افراد رو به اشتباه میندازه

* ً اگه اینا پروتئین حیوونی مصرف نکنن مخصوصا در دختران به دلیل کاهش جذب آهن و کمبود دریافت آهن باید بعضی مکملا مانند آهن در بعضی شرایط ، روی، منیزیم و سلنیوم رو واسه شون تجویز کنیم.

* یکی دیگه از مشکلاتی که معمولاً این افراد دارن کم خوری یا بدخوری نسبت به مصرف لبنیات است که متأسفانه در آمارها نشون داده شده که کمتر از یه سوم نیاز روزانه استاندارد، جامعه ما لبنیات مصرف می کنن و مسأله ای که در این مورد اتفاق می افته مسأله دریافت کلسیمه و از طرف دیگه لبنیات شامل ریزمغذی هاییه که به عنوان یه ماده غذایی مناسب مطرح هستش. وقتی لبنیات کم مصرف شه، هم از نظر بزرگ مغذیا (پروتئین، چربی و کربوهیدرات) و هم از نظر ریزمغذیا (کلسیم، فسفر و …) دچار مشکل می شن. دریافت کم کلسیم به همراه کمبود ویتامین D که متأسفانه در جامعه ما حدود 80 تا درصد هستش موجب افزایش احتمال ابتلای آدما به پوکی استخون می شه. پیشنهاد ما مصرف شیره های غنی شده با ویتامین D و کلسیمه.

تبیان: میشه اندامی رو به صورت موضعی چاق کرد؟

بر خلاف این که عکس این مطلب شاید راحت تر باشه یعنی آدمایی که چاق هستن و افزایش اندازه دارن در نقاط جور واجور بدن میشه با ورزشا و نرمشای مناسب همراه با رژیم غذایی به حالت طبیعی نزدیک کرد اما در مواردی که افراد لاغر هستن و غذا هم نمی خورن با اون مشکلاتی که دارن، اگه بدون رژیم باشه خیر نمیشه. اما اگه رژیم متخصص تغذیه رو رعایت کنن و هیچ عامل بازدارنده ای مثل مریضیایی که گفته شده وجود نداشته باشه اینا با بعضی ورزشای کنترل شده، نه ورزشای سخت مثل بادی بیلدینگ و بدن سازیا که متأسفانه این باور در خونواده ها و جوانان و نوجوانان ما بوجود اومده که اگه برن سراغ این ورزشا و این باشگاه ها که متأسفانه در این باشگاه های بدن سازی، علاوه بر ورزشای سنگینی که به اینا داده می شه از بعضی مکملای پروتئینی غیراستاندارد و غیرقابل تجویز هم استفاده می کنن که ما رو هم دچار مشکل دوبرابر می کنن، واقعاً کار خیلی زیادی نمیشه کرد. جز اینکه رژیم غذایی مناسب به وسیله متخصص و ورزشای متناسب قد و وزن و سن خودشون واسه شون تجویز کرد.

اینا رو میشه توده عضلانی شون رو بالا برد، یه مقدار بافت چربی رو به وسیله رژیم غذایی مناسب بالا برد که انداما حفاظت بیشتری داشته باشن، سوخت و ساز بدن شون بهتر شه، بعضی از فعالیتای بعضی از اندامای داخلی که به وسیله چربیا باید صورت بگیره فعال شه، اینا رو در این حدود میشه انجام داد. ولی اگه بخوایم به صورت موضعی مثلاً رژیمی بدیم که بازوان اینا چاق تر شه خیر هم اینکه چیزی واقعاً تبلیغ بی موردیه که گاه هاً بعضی جاها ادعا می شه و متأسفانه افراد رو به اشتباه میندازه.

 

تبیان: نظر شما در مورد داروهای گیاهی یا پودرهای مانند "افلاطون" که در این مورد، تبلیغ  می شه، چیه؟

واقعیت اش اینه که اینا چون در بازار عطارها به فروش می رسه و به صورت فله ای هستش هیچ بررسی علمی روی اون صورت نمی گیره.

در مورد اینا دو فرض هست:

1) فردی که این پودر رو درست کرده علم به این قضیه داره یعنی از علم طب سنتی اطلاع داره و می دونه که چیکار می کنه.

 و یا اینکه 2) فرد علم اش رو نداره و داره کار خطایی رو انجام میده. یعنی فقط تبلیغی داره واسه این که درآمدزایی کنه.

در شکل دوم که مشخصه ما اصلاً کاری نداریم. در شکل اول؛ اگه هم از طب سنتی که متأسفانه کم اطلاع علمی دارن و بیشتر به صورت تجربی بعضی از عطاریا می دونن مواردیه که تازه سالم برخورد می کنن. از بعضی از مغزها، بعضی از گیاهان دارویی که محرک اشتها هستن یا تحریک ترشح بعضی از هورمونا رو انجام میدن، از اینا استفاده می کنن با یه ترکیبی که دوز مصرفی اونو واقعاً هیچکی تا حالا ثابت نکرده. البته اگه فرد از کتب طب سنتی استفاده کنه و واقعاً به اونا مراجعه کنه به صورت خیلی کلی مطالبی هست که حکمای ما ازش استفاده می کردن. این البته خوش بینانه اشه که فرد از یه الگوی متکی بر یه

منبع : tebyan.net

Written by 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *